Wykład Historia i mitologia miast kresowych

W środę 20 maja 2026 roku w ramach Siemianowickiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w SCK Zameczek odbył się wykład p.t.”Historia i mitologia miast kresowych”.

Wykład poprowadził Rektor Uniwersytetu Opolskiego Senator RP V kadencji prof. dr hab. Stanisław Nicieja.
Pani Prezes Małgorzata Węgiel przedstawiła nam dorobek naukowy historyka , biografisty, eseisty, renowatora zabytków .
W bardzo interesującej formie zostały przybliżone historie ludzi i miejsc , które kiedyś były w granicach Polski . Przedstawił historię, która stała się faktem po ustaleniach w Jałcie w 1945 roku. Polska była krajem o pulsujących granicach . Na wschodzie straciliśmy 200 miast a na zachodzie „zyskaliśmy” 300.

Powstał cykl Kresowa Atlantyda liczący 23 tomy , w których pan profesor zawarł 120 historii miast , pozostało jeszcze 80 .
Każda książka zawiera historię kilku miast np. Tom I to historia Lwowa, Stanisławowa , Tarnopola, Brzeżan i Borysławia .
Stanisław Lem napisał fraszkę o autorze Kresowej Atlantydy : „W tym oto cała nadzieja , że ciągle pozostaje rektorem imć Stanisław Nicieja.”

Zaś Jerzy Janicki pisze o profesorze : „Adoptowane dziecko Lwowa . O kresach dawnej Rzeczypospolitej wie wszystko . Kocha je i rozumie. Umie przy tym pisać mądrze , barwniej z powabem „
Obaj panowie Lem i Janicki urodzili się we Lwowie .

Wszystkie tomy zawierają ciekawe historie , anegdoty i zdjęcia .
Oglądnęliśmy film poświęcony Festiwalowi Opolskiemu , wspaniałym twórcom Agnieszce Osieckiej Wojciechowi Młynarskiemu i Jonaszowi Kofcie oraz wykonawcom , którzy wykonywali utwory wpadające w ucho , w wykonywanych piosenkach słyszeliśmy śpiewność tamtych ziem m.in.w utworach Czesława Niemena , Krzysztofa Klenczona i Czerwonych Gitar , Trubadurów , Niebiesko -Czarnych .

Opolski Festiwal cechował się bardzo wysokim poziomem . Na przełomie lat 60 i 70 sięgano po poezję Iwaszkiewicza , Mickiewicza , Norwida – „Bema pamięci rapsod żałobny” w wykonaniu Czesława Niemena .
Marek Grechuta śpiewał piosenkę do wiersza Witkacego .
Festiwal w Opolu cechował się kulturą wysoką (elitarną) , była to ambitna twórczość artystyczna i intelektualna , która stawiała odbiorcy wyższe wymagania .

Wymagała ona odpowiedniego przygotowania, wiedzy oraz kompetencji.

Dzieła te miały charakter ponadczasowy i nie ulegały chwilowym modom.
Na Wzgórzu Uniwersyteckim w Opolu stoi pomnik Agnieszki Osieckiej upamiętniający wybitną poetkę i autorkę piosenek .
Figura autorstwa Mariana Molendy przedstawia Osiecką siedzącą z długopisem i kartkami w charakterystycznej dla niej pozie .
Są tam też rzeżby Czesława Niemena , Starszych Panów Jerzego Wasowskiego i Jeremiego Przybory , jest tez Marek Grechuta .
Bardzo ciekawie pan profesor mówił o tym by, zachować w pamięci tamte czasy , tamtych ludzi , ich historie, żeby kolejne pokolenia, które przyjdą po nas mogły poznać dzieje miast , których już nie ma, aby ocalić od zapomnienia.

Tekst i zdjęcia: Krystyna Suszek